Leczenie fibromialgii

Ponieważ nie jest znana etiologia fibromialgii (FMS) skuteczne leczenie przyczynowe tego przewlekłego zespołu bólowego nie jest możliwie. Pomimo bardzo wielu prób różnych metod terapii podejmowanych na świecie ich wyniki są mało satysfakcjonujące, a liczne objawy zgłaszane przez pacjentów powodują ich wędrówkę po gabinetach lekarzy i terapeutów różnych specjalności. Leczenie fibromialgii wymaga wielodyscyplinarnego podejścia, które powinno m. in. obejmować:

  • Edukację
  • Psychoterapię
  • Leczenie farmakologiczne
  • Postępowanie dietetyczne
  • Fizjoterapię
  • Ćwiczenia fizyczne

Edukacja

W fibromialgii edukacja ma szczególne znaczenie. Chory odczuwa stały ból i zmęczenie, zniechęcające do jakiejkolwiek aktywności życiowej. Zwykle nie znajduje zrozumienia ze strony otoczenia. Często nie otrzymuje oczekiwanej pomocy ze strony lekarzy nabiera z czasem przekonania o niezwykłej ciężkości choroby i zbliżającemu się nieuchronnie kalectwu lub śmierci. Podstawą edukacji jest zrozumienie istoty choroby, a przede wszystkim braku niebezpieczeństwa zagrożenia życia czy nagłego ograniczenia sprawności. Edukacja powinna objąć również edukację i trening snu i edukację w zakresie technik radzenia sobie ze stresem. Ważne jest zwrócenie uwagi na relacje między czynnikami stresującymi i nasileniem objawów choroby. Ich uwzględnienie pomaga choremu w układaniu osobistych planów, a także programu terapii.

Psychoterapia

Różne metody psychoterapii są popularnym sposobem leczenia fibromialgii zwłaszcza w USA. Spośród rozmaitych metod psychoterapeutycznych przede wszystkim należy wymienić tzw. terapię poznawczą i behawioralną (CBT). Istotą psychoterapii są następujące działania:

  1. Wyjaśnienie choremu psychologicznych mechanizmów bólu
  2. Przekonanie chorego o możliwości rozwiązania problemów związanych z bólem
  3. Kształtowanie aktywnego stylu życia
  4. Dążenie do redukcji zachowań chorobowych i zwiększenie ilości zachowań zdrowych
  5. Dekatastrofizacja bólu

Swoistą metodą psychoterapii jest stowarzyszanie się samych chorych na fibromialgię oraz często najbliższych członków ich rodzin, w grupy wsparcia i samopomocy. Grupy takie są bardzo aktywne w zakresie wymiany doświadczeń dotyczących postępowania oraz różnych metod leczenia. Grupa wsparcia często jest prowadzona przez jednego z chorych, który ma pewne przeszkolenie, w odróżnieniu od grup formalnej terapii, które prowadzą terapeuci. Oznaki aktywności chorych można stwierdzić w internecie, a także podczas kongresów naukowych. Największa ilość stowarzyszeń chorych notowana jest w Niemczech i krajach skandynawskich. Jedną z największych korzyści grup wsparcia jest uświadomienie choremu, że nie jest sam, że są inni ludzie, którzy maja taki sam problem. Jest to nierzadko dużym odkryciem i ulgą dla chorego. Udział w grupie wspracia może początkowo krępować chorego, ze względu na publiczne omawianie jego problemów. Wymaga to zarówno dyskrecji i taktu pozostałych uczestników grupy.

F A R M A K O T E R A P I A

Leki przeciwbólowe i niesteroidowe leki przciwzapalne (nlpz)

Farmakoterapia w fibromialgii polega na próbach przewlekłych dolegliwości bólowych. Lekami najczęściej stosowanymi w tym celu są analgetyki, leki zmniejszające napięcie mięśniowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne (nlpz) oraz leki psychotropowe, głównie o działaniu przeciwdepresyjnym. Spośród leków przeciwbólowych największą skuteczność wykazały pochodne tramadolu ze względu na ich wpływ na niektóre receptory serotoninowe (5-HT). Próby kliniczne z nlpz wskazały na niewielką przydatność tej grupy leków, natomiast miorelaksanty u części chorych przynoszą ulgę po ich skojarzeniu z analgetykami.

Leki działające na układ serotoninoergiczny

Najbardziej efektywne wydają się być preparaty ingerujące w układ serotoninowy. W próbach klinicznych z lekami blokującymi receptory 5-HT2 i 5-HT3 odgrywającymi najistotniejszą rolę w procesach związanych z odczuwaniem bólu i jakością snu obserwowano zmniejszenie dolegliwości u około 50 % chorych. Ze względu na obserwowane w przebiegu fibromialgii objawy zespołu depresyjnego dość powszechne jest zastosowanie leków psychotropowych. Początkowo za lek z wyboru uważano amitryptylinę, jednak kontrolowane próby kliniczne wykazały jej skuteczność tylko u około 30% chorych. Towarzyszące pobieraniu amitryptyliny, a także innych trójpierścieniowych leków antydepresyjnych objawy niepożądane spowodowały ich zarzucenie i podjęcie prób z lekami drugiej generacji o działaniu głównie receptorowym. Należą do nich selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) takie, jak fluoksetyna, paroksetyna czy citalopram. Efektywność terapii tymi preparatami nie jest jednoznaczna, stąd nie znalazły one powszechnego zastosowania.

Większe nadzieje wiąże się z zastosowaniem leków antydepresyjnych trzeciej generacji charakteryzujących się zahamowaniem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny. Bardzo obiecujące są wyniki próby klinicznej z mirtazapiną, lekiem o działaniu noradrenergicznym i specyficznie serotoninergicznym (NaSSA).

Leki przeciwpadaczkowe

Niektóre leki przeciwpadaczkowe, które są również stosowane w leczeniu bólów neuropatycznych* mogą być pomocne. Najczęściej stosowane były karbamazepina i oksykarbazepina, jednak ich skuteczność, w stosunku do ilości objawów ubocznych, była niewielka. Pewne nadzieje budzi pregabalina - lek stosowany w leczeniu bólu neuropatycznego pochodzenia obwodowego dorosłych oraz we wspomagającym leczeniu padaczki. Mechanizm działanie tych leków nie został do końca poznany. Wydaje się jednak, że mają wpływ na hamowanie hyperreaktywnych neuronów i mogą wpływać na uwalnianie neuroprzekaźników w mózgu przekazujących sygnał z neuronu na neuron.

Wzmacnianie odporności

W leczeniu fibromialgii warto uwzględnić preparaty immuno-modulujące. Można też sięgnąć po Immulinę Plus – nowoczesny immuno-suplement diety, którego spożycie korzystnie wpływa na zdrowy układ odporności.

U podłoża przeważającej liczby przypadków fibromialgii leży również upośledzenie mechanizmów odpornościowych. Dwa auto-przeciwciała, anty-68/48 kD oraz anty-45 kD, są brane pod uwagę jako markery dla pierwotnej fibromialgii i zespołu przewlekłego zmęczenia. U chorych na fibromialgie stwierdza się podwyższenie poziomu przeciwciał antypolimerowych. U 30 procent chorych na fibromialgię stwierdza się przeciwciała przeciwjądrowe, z czego ponad 75 % wykazuje cechy nakrapiania. Badania wykazały podwyższone poziomy IL-10, IL-8 i IL-6 oraz TNF-alfa w porównaniu z osobami zdrowymi. IL-8 promuje tzw. bóle sympatyczne zaś Il-6 indukuje zmęczenie, depresję, przeczulicę, percepcje bólu.

Opublikowane ostatnio przełomowe badania przeprowadzone na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Illinois w Chicago powinny rzucić nowe światło na istotę fibromialgii. Badania te porównały chorych na fibromialgię z osobami zdrowymi potwierdziły, że u podłoża fibromialgii mogą leżeć zaburzenia w układzie odporności. Identyfikacja ścieżki immunologicznej fibromialgii zostało nie tylko uhonorowane nagrodą za "Wyjątkowe Osiągnięcia w Immunologii" przez American Association for Clinical Chemistry's w 2012 roku, ale również stwarza nadzieję na opracowanie pierwszego obiektywnego testu diagnostycznego na fibromialgię*.

________________________

F I Z J O T E R A P I A

Fizjoterapia musi być stałym elementem planu leczenia chorych na fibromialgię. Stosując liczne rodzaje leczenia fizykalnego, należy za wszelką cenę zapobiegać tendencji do osłabienia mięśni i ich zaników wskutek typowej dla tej choroby ograniczonej aktywności i niechęci do podejmowania ćwiczeń usprawniających wynikającej ze stałego odczuwania bólu. Jest rzeczą niezwkle istotną, w przypadku osób chorych na fibromialgię, indywidualny dobór zarówno metody jak i programu leczenia. Niektóre metody/rodzaje fizjoterapii przynoszące ulgę jednym chorym u innych mogą nawet nasilać dolegliwości.


*Neuropatia to uszkodzenie nerwu lub nerwów obwodowych w przebiegu innej choroby np. w przebiegu cukrzycy. Neuropatia jest najczęstszą przyczyną zaburzeń czucia w obszarze uszkodzonego nerwu lub nerwów.

Kontakt

Skontaktuj sie z nami

fibromialgia.info.pl

adres korespondencyjny:
ul. Królowej Marysieńki 9 lok. 2
02-954 Warszawa

T:   (+48) 22 550 60 40

E:   mail@fibromialgia.info.pl

Formularz kontaktowy

Jeśli nie znalazłeś poszukiwanych odpowiedzi wypełnij nasz formularz i wyślij zapytanie do eksperta!

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Administratora, tj. Phytomedica Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Ogrodowa 31/35, 00-893 Warszawa dla celów związanych z wykorzystaniem formularza kontaktowego. Dane podaję dobrowolnie, oświadczam iż jestem świadoma/y, że przysługuje mi prawo dostępu do treści moich danych oraz ich poprawiania.

Przed wysłaniem formularza upewnij się, że wpisany adres e-mail jest poprawny!